|
Apollion is dezelfde niet meer sinds hij Adam en Eva heeft gezien. Belial, de jongste engel, raakt erdoor aangestoken en weet zeker dat hij een keer naar beneden gaat. Belzebub is aanvankelijk sceptisch, gelooft de geruchten niet zo, maar wanneer Gabriël komt uitleggen wat het allemaal betekent en dat het consequenties heeft voor de engelen, voelt hij zich aangetast en begint maatregelen te treffen. Hij overtuigt Lucifer actie te ondernemen. Lucifer wil aanvankelijk gehoorzaam zijn. Hij is overmand door verdriet. Hij voelt zich verlaten en de emoties worden hem teveel. Hij had altijd leuke onderonsjes met God maar nu is het stil in zijn hoofd. Hij probeert er met de wijze Gabriël over te praten, die weet immers alles, maar Gabriël zegt dat het rustdag is. Voor Lucifer is het geen rustdag, want de ontkenning door God heeft hem zijn bestaansrecht ontnomen. Hij wil het tij keren. Hij wil terug naar hoe het was. Hij wil de geruststellende stem van God weer horen. Hij wil weer Gods sterretje zijn. Lucifer draait door en krijgt last van grootheidswaanzin. Hij zal de mens uit de hemel weren. Wat dat onderkruipsel op de aarde uitspookt moet hij zelf weten maar Lucifer wil er niks mee te maken hebben. Hij wil dat superieure wezen uit zijn gedachten bannen door het simpelweg te negeren. Maar wat er eenmaal is, dat is er. Als engel was je leven zo slecht niet, stralend als een ster, uniek in je soort. Het hemelpaleis de ideale plek om te wonen, spectaculair uitzicht. Geen last van zwaartekracht of overgewicht. Je hield van je schepper als een kind van zijn vader. Tot vandaag. Op deze zesde dag lijkt het alsof jij niet meer bestaat. Er is een grotere ster geboren. Op deze zesde dag trekt God Adam uit de klei. Je hebt het nieuws alleen van horen zeggen maar door het idee alleen al, zie je groen van jaloezie. En deze Adam, Gods oogappeltje, krijgt een weergaloos mooie vrouw om mee te vrijen en te filosoferen. De mens zal zich voortplanten, de aarde bevolken, de engelen in aantal overtreffen en ook nog eens plaats nemen op de zetel naast God. En jij, armzalige engel, mag als je geluk hebt, af en toe een bramenbosje in brand zetten om een boodschap door te geven. De nadruk in deze opnieuw tot leven gewekte Lucifer zal liggen op het woord en hoe dat wat je benoemt ineens bestaat. Woorden zijn behalve entiteiten ook in eindeloos veel variaties en volgordes te gebruiken, waarmee je ingewikkelde gedachtes onder woorden brengt en nieuwe werelden schept. Het stuk is een ode aan de verbeelding, maar handelt ook over de keerzijde van de kracht van taal: wanneer woorden uitgehold raken of verstarren, en leiden tot gedachtegoed dat er niet alleen op uit is om schoonheid te scheppen. De symboliek van het scheppingsverhaal is ingewikkeld. Dat met de komst van de mens ook de incarnatie van het woord (= aankondiging Jezus, want Jezus = vleesgeworden god) bedoeld wordt, is filosofisch en theologisch complex. Vondel ontrafelt dit gegeven stap voor stap en maakt het helder. Bovendien heeft hij er drama van gemaakt door het verhaal vanuit de engel Lucifer te vertellen. God heeft een zoon op aarde die hem dierbaarder is dan zijn eerstgeborene. Dit maakt Lucifer radeloos en hij smeekt om de liefde van zijn vader. Dit is schrijnend, herkenbaar en maakt Lucifer menselijk temidden van de chaos waaruit hij wijs probeert te worden. Vondel deed er maar liefst zes jaar over om zijn Lucifer te schrijven. Toch werd het werk tijdens zijn leven maar twee keer opgevoerd, op 2 en 5 februari 1654. Het werd verboden omdat het een gevaarlijk stuk zou zijn. Na Vondels dood is het vaak gespeeld en het is het meest vertaalde Nederlandse stuk, mede door de unieke vondst om het stuk in de hemel te situeren. 350 jaar na dato staat dit stuk nog altijd overeind. Om het ook nu een gevaarlijk stuk te laten zijn, zal de bewerking goddelozer zijn. Lucifer en de zesde dag is één van de drie voorstellingen die is ontwikkeld vanuit het project Klassieker op Maat. De voorstellingen zijn het resultaat van een intensieve samenwerking tussen afgestudeerde toneelschrijvers van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en regisseurs van amateurgezelschappen om een op maat gesneden bewerking te maken van een ware klassieker uit de toneelliteratuur. |