Toneelgroep Venster - Onder controle van Ernest van der Kwast, Jorg Schellekens en Jules Terlingen onder
regie van Frank Roumen
ACA Eenakterfestival Plus 2006 - Verslag van donderdagavond 20 april
Madelon Schipper
Reeds aan het begin van Onder controle waarschuwt regisseur Frank Roumen het publiek: de van levensvreugd
doortrokken schlager Schön ist es auf de Welt zu sein wordt na de eerste klanken van zanger Roy Black
genadeloos afgebroken. In een duizelingwekkende opeenvolging van scènes wordt vervolgens afgerekend met de
hoeksteen van de samenleving. Indachtig het Duitse spreekwoord was sich liebt,das neckt sich zou de
afrekening tegelijkertijd een verkapte liefdeverklaring kunnen betreffen. In ieder geval dreigen de personages
onder de hoeksteen vermorzeld te raken.
Pa en Ma en hun kinderen Fred en Ramon zijn beurtelings dader én slachtoffer. De ouders zijn de noodzakelijke
voorwaarde tot Het Kwaad. Jij hebt dat verwekt en ik heb dat gebaard, het is niet anders, verzucht Ma. De
verwikkelingen op het toneel worden gestuwd langs de verhaallijn dat Fred en Ramon op zoek zijn naar het geld
van Pa. Om Pa de sleutel van de kluis te ontfutselen, nemen zij elk middel te baat. Zij schrikken er zelfs niet voor
terug om Pa met benzine te overgieten of Ma in een doos op te sluiten. Het geld is echter maar bijzaak, de
zoektocht van Fred en Ramon heeft veel weg van een strafexpeditie. Vanwege de verregaande consequenties van
hun domme geneuk verdienen de ouders straf. Ze hadden nooit kinderen mogen maken. Niemand had ooit
kinderen mogen maken. Het zou verboden moeten worden.
De spelers van Venster laten in Onder controle virtuoos (ensemble)spel zien. Met ogenschijnlijk gemak vuren
zij de puntige teksten op elkaar en op het publiek af. De personages mogen dan wel op drift geraakt zijn, de
acteurs zijn de vaak zeer komische scènes volkomen meester. Het lukt hen om de zaal stormenderhand te
veroveren. Daarbij lijken de spelers geen enkele terughoudendheid of schroom te kennen. Na een lofzang op de
Heer leegt Pa zijn darmen en veegt Ma met afgewend hoofd zijn bips schoon. Onder controle kan echter niet als
louter powerplay worden afgedaan, daarvoor is de voorstelling te fijngevoelig en te gelaagd. Ondanks of
misschien juist dankzij het niets ontziende karakter roept Onder controle ontroering op. Frank Roumen houdt
de toeschouwer een spiegel voor. Het beeld van het eigen thuisfront dringt zich onwillekeurig op. Fred, Ramon,
Pa en Ma zijn in al hun zwakheden te zien. Of je wilt of niet, je gaat toch een beetje van ze houden.
